Het Impostor syndrome, ben ik een bedrieger?
Op de werkvloer
Leestijd: 4 minuten

Het Impostor syndrome, ben ik een bedrieger?

Ken je dat gevoel? Alsof je de boel een soort van oplicht? Ik had het laatst. Of eigenlijk heb ik het wel vaker maar laatst wel een tikkeltje erger. Blijkt het ook nog een naam te hebben: het Impostor syndrome, oftewel het Oplichterssyndroom. Maar wat is het precies en, ook niet onbelangrijk, hoe kom je er vanaf?

Ik had een blog getikt. Niet zo raar want dat doe ik vaak voor Samen Slim. Maar ik had er geen goed gevoel bij en twijfelde over het publiceren. Een collega en “denktank-maatje” zei me nog dat het een goed stuk was maar nee.. Miranda vindt het niks dus het is niks. En weet je wat het gekke is? Het stuk werd een week later overgenomen door de Coronakrant! Er is dus iemand die het goed genoeg vindt om nog ergens anders te publiceren! *shocking*

Het gevoel dat ik had, en nog regelmatig heb, heet het Impostor syndrome. Je doet je werk en doet gewoon je best maar voelt je een oplichter. “Straks komen ze erachter dat ik dit eigenlijk helemaal niet kan.”

Ik heb geen opleiding gevolgd die iets met schrijven te maken heeft, ik roep dat ik goed ben in spelling en grammatica en dat ik graag schrijf maar ik kan er eigenlijk niks van. Dat laatste zegt een of ander geniepig stemmetje in m’n hoofd.

Straks komen ze erachter dat ik dit eigenlijk helemaal niet kan.

Psychische aandoening?

Dat het een naam heeft ook nog laat me bijna denken dat ik rijp ben voor de psycholoog. Dat is echter niet zo. Lees ik. Het Impostor syndrome is namelijk geen psychische aandoening. Wel is het bestudeerd door psychologen omdat het best vaak voorkomt. Het voelt als een hardnekkig gastje dat m’n hoofd gek wil maken.

De wetenschappers Pauline Clance and Suzanne Imes vonden in hun onderzoek verschillende soorten gedrag bij vrouwen met het Oplichterssyndroom: ijver, het gevoel van onecht zijn, gebruik van charme, vermijden van tekenen van zelfvertrouwen. En oei wat herken ik mezelf hierin. Deels dan want charme.. dat van jezelf vinden is weer een teken van zelfvertrouwen. Zie je het cirkeltje waarin ik zit? Niet dat dit syndroom alleen bij vrouwen voorkomt maar het is opvallend vaak iemand die tot de groep succesvolle vrouwen behoort.

Het Impostor syndrome lijkt wat weg te hebben van faalangst. Het grote verschil is dat je bij het Impostor syndrome best weet dat je wat in huis hebt maar steeds intern een soort dialoog voert. “Ik kan dit! Niet..” Of in elk geval niet zo goed als anderen denken.

Heb jij last van het Oplichterssyndroom?

Zijn je prestaties goed maar heb je weleens gedachten/ gedragingen als onderstaande? Dan kun je weleens mijn lotgenoot zijn.

  • “Ik heb geluk gehad dat er geen moeilijke vragen gesteld zijn.”
  • “Straks merken ze dat ik dit eigenlijk niet kan.”
  • “Ik doe maar wat.”
  • Ben je bang ontmaskerd te worden?
  • Heb je zo’n irritant stemmetje dat overal kritisch commentaar op geeft als je iets gedaan hebt of had “moeten” doen?
  • Heb je een soort patroon ontwikkeld ter voorkoming van ontmaskering?
  • Als iets goed gaat, wijt je dat dan aan zaken buiten jezelf?

Kortom, je hebt het gevoel het niet goed genoeg te doen en dat je jezelf er een beetje doorheen bluft en je bent vooral bang om door de mand te vallen. 

Wat te doen om minder last te hebben van het Oplichterssyndroom?

Er bestaat zoiets als schrijftherapie voor het Oplichterssyndroom (ironie ten top in mijn geval). Schrijftherapie stelt je instaat je gedachten te ordenen en ze objectief met de realiteit te verbinden. Het helpt op die manier om een gevoel van tekortschieten te verminderen. Als je succesvol bent geweest, waar lag dat dan aan? Schrijf op wat je denkt en toets die gedachte vervolgens. Had je echt puur geluk? Was het echt toeval? Of heb je zelf dingen gedaan die tot een goed resultaat hebben geleid?

Daarnaast kun je ook eens aan directe collega’s vragen wat zij vinden. Of spreek je gevoel uit bij iemand die je vertrouwt. Geef jezelf de tijd om gevoelens van oplichterij te verminderen. Het is vaak best hardnekkig dus niet van vandaag op morgen op te lossen.

Heb je behoefte aan een stukje zelfreflectie? Lees dan ook Maak jezelf nog mooier door in jouw spiegel te kijken

Een potje blufpoker blijven spelen helpt in elk geval niet. Het anders leren interpreteren van dingen en een beetje zelfcompassie (niet te verwarren met zelfmedelijden) brengen je een stuk verder. 

Weet ook dat het herkennen van die nutteloze gedachten al heel wat is. Je herkent dit gedrag en weet stiekem dat dit niet 100% realistisch is. Het is een angst. That’s it.

Ben je opzoek naar een nieuwe uitdaging om aan je Impostor syndrome te werken? Kijk dan eens bij onze vacatures!

Miranda de Ruijter
Miranda de Ruijter
Auteur en eindredacteur Samen Slim. Daarnaast werkzaam als intercedent HR-services bij Driessen.
Meer over Miranda

Delen op Facebook Tweet

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Schrijf je in voor de nieuwsbrief

En ontvang maandelijks de beste berichten van Samen Slim in je mailbox!