Overgang op de werkvloer

Wat is de overgang?

De overgang is een natuurlijke hormonale fase waarin het lichaam toewerkt naar de menopauze. Gemiddeld duurt dit proces 4 tot 10 jaar. Het kan gepaard gaan met meer dan 30 verschillende klachten, zoals:

• Opvliegers en nachtzweten
• Slecht slapen
• Extreme vermoeidheid
• Stemmingswisselingen
• Angst of somberheid
• Hoofdpijn
• Brain fog (concentratie- en geheugenproblemen)
• Spier- en gewrichtspijn

Niet iedere vrouw heeft er veel last van. Maar veel vrouwen wel. En dat kan invloed hebben op hoe iemand zich voelt én functioneert op het werk. Wist je dat:

• In Nederland ruim 1,8 miljoen vrouwen in de overgangsleeftijd zijn.
• Meer dan 80% overgangsklachten ervaart.
• Bijna 1 op de 10 vrouwen zich (regelmatig) ziekmeldt vanwege die klachten.
• Slechts een handjevol organisaties beleid heeft rondom de overgang.

De gevolgen zijn merkbaar: verminderde energie, onzekerheid, concentratieproblemen of zelfs uitval. En dat terwijl de overgang niets is om je voor te schamen.

Wat kan de invloed zijn op het werk?

Ondanks dat de overgang geen ziekte is en er “nou eenmaal bijhoort” kunnen de klachten het werk negatief beïnvloeden. Juist in een fase waarin vrouwen veel ervaring, verantwoordelijkheid en expertise hebben opgebouwd, kunnen de klachten extra frustrerend zijn.

Vrouwen in deze fase merken vaak dat ze:

• Minder scherp zijn dan gewend
• Sneller overprikkeld raken
• Minder energie hebben
• Meer tijd nodig hebben om te herstellen
• Onzeker worden over hun eigen functioneren

Belangrijk: dit gaat niet over motivatie of competentie. Het gaat over een lichamelijk proces.

Overgangsklachten? Dit kun je doen.

De overgang vraagt aandacht, ook op de werkvloer. Er zijn stappen die je kunt nemen om er beter mee om te gaan:

1. Praat erover
   Vertel wat er speelt, bijvoorbeeld aan je leidinggevende of een vertrouwenspersoon. Vaak is er meer begrip dan je denkt. Door het te benoemen kun je samen kijken naar oplossingen, zoals flexibele werktijden of rustmomenten.
2. Luister naar je lichaam
   Probeer niet ‘gewoon door te gaan’ als dat niet lukt. Vermoeidheid, slapeloosheid of concentratieproblemen zijn signalen dat je lichaam tijd en zorg nodig heeft.
3. Vraag om aanpassingen
   Soms helpen kleine aanpassingen: een ventilator, pauzes, minder nachtdiensten of tijdelijk ander werkritme. Bespreek wat haalbaar is.
4. Zoek steun
   Praat met iemand die hetzelfde doormaakt of schakel hulp in van een coach of bedrijfsmaatschappelijk werker. Je hoeft het niet alleen te doen.
5. Zorg goed voor jezelf
   Gezonde voeding, beweging en ontspanning helpen om beter met klachten om te gaan. Ook voldoende slaap en rustmomenten maken verschil.

Hoe kun je een collega ondersteunen? 

Misschien merk je dat een collega door de overgang gaat. Je ziet dat ze het zwaar heeft, maar weet niet goed wat te zeggen. Met kleine gebaren kun je al veel betekenen.

1. Maak het niet groter dan het is
   De overgang hoort bij het leven. Door het onderwerp normaal te behandelen, laat je merken dat het oké is om erover te praten.
2. Luister zonder oordeel
   Je hoeft geen advies te geven. Gewoon luisteren, begrip tonen en ruimte bieden is vaak genoeg.
3. Wees flexibel en geduldig
   Soms is iemand vermoeider of heeft ze meer moeite met concentratie. Toon begrip als dat tijdelijk invloed heeft op het werk.
4. Bied hulp aan
   Vraag of je ergens mee kunt helpen, bijvoorbeeld bij een drukke periode of een extra taak.
5. Blijf betrokken
   Ook als de klachten minder zichtbaar worden. Het kan fijn zijn als iemand af en toe vraagt hoe het gaat.

Samen naar meer begrip

Wanneer de overgang bespreekbaar mag zijn op de werkvloer, heeft dat concrete voordelen voor iedereen:

• Onnodige uitval neemt af
• Het onderlinge begrip groeit
• Onnodige schaamte verdwijnt
• Het vertrouwen in teams neemt toe

Een professionele werkvloer betekent ook ruimte voor echte gesprekken over wat mensen nodig hebben om goed te kunnen functioneren. Misschien begint dat met herkenning. Misschien met een klein gesprek. Misschien gewoon met wat meer begrip. En dat is al winst.

Vrouw en werk desk

De Vrouw & Werk Desk, een initiatief van Driessen Groep, is er voor vrouwen die willen groeien. Twijfel je over je plek in je werk? Botst je ambitie met de verwachtingen om je heen? Merk je dat hormonale klachten of zorgverantwoordelijkheden je werk beïnvloeden? Of wil je gewoon eens met iemand praten? Geen standaardadvies, maar inzicht en richting die passen bij jouw situatie. Zodat jij verder kunt op een manier die klopt voor jou. Lees hier meer.