Interview / Peter van den Berg en Anja van Wanrooij ('t Mozaïek)

Twee wijze onderwijzers zwaaien af

Lesgeven en contact met kinderen uit hun klas via een beeldscherm, op afstand. Ze hadden de laatste lessen voor hun pensioen behoorlijk anders voor ogen. Beiden een flink aantal jaar in het vak: Peter 42, 5 jaar aaneengesloten vanaf november 1977 en Anja vanaf 1974 (met een onderbreking van 10 jaar door de geboorte van haar kinderen). Ze worden in een stroomversnelling gedwongen om op een andere manier les te geven. Heeft er in al die jaren ooit zo’n ontwikkeling plaatsgevonden? Anja van Wanrooij (66) en Peter van den Berg (65) delen hun kijk op het basisonderwijs.

Peter van den Berg herinneren oud-leerlingen wellicht nog met zijn gitaar. Hij gaf les op de oude Cunera-school, voordat hij begon op ‘t Mozaïek in Heeswijk. Anja van Wanrooij is na een invalbeurt in de jaren ’90 betrokken geraakt bij de Heeswijkse basisschool en daarna nooit meer weggegaan. Anja: “We hebben al die jaren een enorm fijn team gehad, waarin iedereen altijd het beste met de kinderen voor heeft. Dat zorgt voor een respectvolle basis voor de kinderen. En voor ons was dit een hele fijne werkomgeving.” Peter bevestigt dit volmondig.

Op 15 mei 2020 zou hun ‘kinderafscheid’ gepland staan. Een dag in het teken van talloze activiteiten en workshops, bijvoorbeeld gegeven door oud-leerlingen. De organisatie hiervan kwam langzaam op gang, totdat alles abrupt niet door kon gaan. Anja vertelt: “Ik vind het wel wat moeilijk om al die jaren onderwijs los te laten nu. Je leeft toch toe naar zo’n moment van afscheid.” Peter: “Zo’n dag draagt bij om positief terug te kunnen kijken op je loopbaan. We verplaatsen de dag naar september, wanneer dat mogelijk is.”

Binnen twee weken digitaal

Peter gaat verder. “Het is een heel gekke tijd om af te zwaaien, maar ook laat het mooie dingen zien. Zo vind ik het enorm knap hoe men binnen 2 weken ál het lesmateriaal digitaal aan heeft kunnen bieden.” Dat beaamt Anja: “Ja, ik vind het ook heel bijzonder en ben trots op mijn collega’s hoe zij en hoe wij dat als team op poten hebben gezet. Als leerkracht kun je hier vervolgens je eigen instructie aan geven en het op jouw manier doen. Dus je ervaart toch een soort van vrijheid, zoals je dat ook hebt wanneer je voor de klas staat.” “Alleen is in deze situatie het groepsgevoel lastiger te creëren”, vindt Peter.

“In deze Corona-tijd is het groepsgevoel lastiger te creëren.”

Toen en nu

Voor Anja en Peter is er een hoop veranderd in hoe zij begonnen zijn en het onderwijs van nu. Peter zegt: “Dat is alleen al zoals je kijkt naar het papierwerk dat we voor instanties gereed moeten hebben. Vroeger was dat in Nederland anders geregeld, was er een basis van vertrouwen op je leerkrachtvaardigheden.” Anja: “Klopt. We hebben een tijd gehad dat je alles moest aantonen met toetsen en resultaten, gelukkig wordt dat nu weer minder; zeker in de onderbouw. Dat is positief. Het kind en zijn ontdekkingsreis staat meer centraal, in plaats van geleverde prestaties. Ik vind ook dat dit onderwijsgericht werken beter werkt. Echt kijken naar wat kinderen in hun mars hebben en kunnen leren. Het blijft belangrijk dat je weet welke doelen je voor ogen hebt en nadenkt hoe je deze op de beste manier kunt bereiken.”

Rol van de leerkracht

Anja en Peter hebben naast het zijn van ‘juf’ en ‘meester’, beiden ook andere rollen vormgegeven. Zo was Anja sinds 1998 onderbouwcoördinator en basisschoolcoach. ‘T Mozaïek is een academische opleidingsschool waar vele studenten van allerlei opleidingen stage komen lopen. Met Fontys is dit in partnerschap en is Anja daarom ook assessor voor deze organisatie. Peter is sinds 1990 leerlingbegeleider. Peter: “Het voelt als een verrijking om dat naast lesgeven te doen. Geeft diepgang. Je bent de kartrekker van de zorg en hebt met diverse instanties en onderzoeksbureaus te maken.” Anja gaat verder. “Ik hield me als coördinator voor de onderbouw en als coach voor leerkracht en kind vooral bezig met hoe je een kind op een positieve manier kunt volgen en bij kunt dragen aan zijn of haar ontwikkeling”, vertelt ze. “Ieder kind moet de aandacht krijgen die het verdient.”

“Als leerkracht sta je midden in de groep, ben je een inspirator.”

Dat is volgens de twee onderwijzers in de loop der jaren niet veranderd. Net zoals de rol van een leerkracht als grote inspirator. Peter vertelt daarover: “Als leerkracht sta je midden in de groep en heb je de perfecte positie om iets aan kinderen mee te geven. Dat moet de belangrijkste taak van een leerkracht blijven.”

Ontwikkelingen

Veel onderzoeken tonen aan dat kinderen tegenwoordig slechter lezen en bijvoorbeeld hun bewegings- of schrijfmotoriek achterblijft. Hoe zien Anja en Peter dat? “Binnen ’t Mozaïek hebben we als speerpunt om het niveau van het technisch – en begrijpend lezen te verhogen. We zorgen ervoor dat we iedere dag starten met een half uur technisch lezen. Daarnaast proberen we een nieuwe methodiek uit. En ook lezen vanaf papier is belangrijk”, zegt Peter. Anja: “Houd dit samen met ouders in de gaten. Zorg dat kinderen lezen leuk gaan vinden.”

Peter geeft aan dat je wel merkt dat kinderen (tegenwoordig) een korte spanningsboog hebben. “Ze worden constant geprikkeld. Als leraar heb je dan de taak om hun ontwikkeling in goede banen te leiden. Bewegend leren helpt daar bijvoorbeeld goed bij. Dus vooral ook voor ouders in deze tijd: stimuleer ze (buiten) te spelen.”

En de relatie tussen leerkracht en leerling? Hoe is die? Anja legt uit dat kinderen mondiger zijn geworden. “Zoals kinderen zijn, gaan ze op zoek naar grenzen. Dat vraagt soms wel wat van je. Wat ik andere leerkrachten dan adviseer? Ben authentiek. Dan gaat het vanzelf. Authenticiteit voelen kinderen aan.”

Mooi geweest

Wat gaan deze twee wijze onderwijzers hierna doen? Peter: “Tijd geven aan onze hobby’s. Van keramiek, gitaar spelen en pianoles tot aan het huishouden dat ik opnieuw ‘uitgevonden’ heb. Ik laat het allemaal op mij afkomen.” “En we gaan een fietsclub starten, toch Peter?” grapt Anja ten slotte vrolijk. “Het is mooi geweest. Er zijn beslist weer nieuwe paden die ik wil bewandelen en daar is nu de tijd voor. Alhoewel ik alles echt enorm ga missen. Gelukkig blijven we elkaar zien.”


Peter en Anja waren jarenlang leerkracht op basisshool ’t Mozaïek in Heeswijk. BS Het Mozaïek wil kinderen optimaal voorbereiden op de maatschappij voor morgen en ze goede ‘tools’ en bouwstenen meegeven voor een kansrijke toekomst, want goede bouwstenen vormen de basis.

Dit artikel is geschreven door Eline Sigmans. De fotografie is van Ronald van Hastenberg.

Peter van den Berg en Anja van Wanrooij ('t Mozaïek)
Peter van den Berg en Anja van Wanrooij ('t Mozaïek)
leerkracht
sluiten
Contact

Heb je een vraag of een suggestie of wil je graag een bijdrage leveren, stuur ons dan je bericht via onderstaand formulier.

sluiten