Het rechtsvermoeden van werknemerschap

Wat is het rechtsvermoeden?

In het wetsvoorstel Verduidelijking beoordeling arbeidsrelaties en rechtsvermoeden (Vbar) staat dat zelfstandigen met een uurtarief onder de €36 (peildatum 1 januari 2025) makkelijker naar de rechter kunnen stappen. Zij hoeven dan niet zelf te bewijzen dat ze eigenlijk werknemer zijn. In plaats daarvan moet de opdrachtgever aantonen dat er géén sprake is van een arbeidsovereenkomst. Dit heet het rechtsvermoeden van werknemerschap.

Belangrijk om te benadrukken: de Vbar is op dit moment nog een wetsvoorstel. Het is nog niet aangenomen door de Tweede Kamer. De beoogde ingangsdatum is 1 januari 2026, maar of dat gehaald wordt, is nog onzeker. Er is nog politieke discussie over de inhoud en de uitvoerbaarheid.

Wil je weten hoe de toetsingssystematiek in dit wetsvoorstel precies werkt? Lees dan ons artikel over de Vbar-toetsing.

In welke situaties geldt het?

• Geldt dit ook bij de Belastingdienst? Nee, alleen bij civiele procedures. Instanties zoals de Belastingdienst, het UWV en de Nederlandse Arbeidsinspectie kunnen hier géén gebruik van maken.
• Geldt dit voor alle zzp’ers? Nee, alleen bij een uurtarief onder €36.
• Moet je hier zelf actief actie op ondernemen als opdrachtgever? Nee, het geldt pas als de zzp’er naar de rechter stapt in een civielrechtelijke procedure.

Pas wanneer een rechter vaststelt dat er sprake is van een arbeidsovereenkomst, kunnen de gevolgen indirect doorwerken naar andere instanties, zoals de Belastingdienst (voor loonheffingen) of het UWV (voor sociale zekerheid).

Wat zijn de gevolgen?

Als de rechter oordeelt dat er sprake is van een arbeidsovereenkomst, dan kan dat gevolgen hebben voor:

• Loonbetaling met terugwerkende kracht
• Ontslagbescherming
• Toegang tot sociale zekerheid

En indirect ook voor de Belastingdienst, die dan alsnog loonheffingen kan naheffen.

Wat kun je als opdrachtgever doen?

• Check het uurtarief van je zzp’ers
• Leg duidelijk vast hoe de samenwerking is ingericht
• Voorkom schijnzelfstandigheid door kritisch te kijken naar sturing en ondernemersrisico

Het rechtsvermoeden is bedoeld als vangnet voor kwetsbare zelfstandigen. Voor jou als opdrachtgever betekent het: zorg dat je zzp-beleid goed op orde is.

Rechtspraak: steeds meer duidelijkheid over arbeidsrelaties

Het wetsvoorstel Vbar is niet uit het niets ontstaan. Rechters geven steeds vaker richting aan de beoordeling van arbeidsrelaties. Uit recente uitspraken blijkt dat het zaken als het sturen van facturen of werken op wisselende dagen niet doorslaggevend zijn. Wat wél telt: sturing en inbedding in de organisatie.

Dat onderstreept het belang van een goede toetsing én van duidelijke afspraken tussen opdrachtgever en zelfstandige. Meer weten over hoe die toetsing werkt? Lees dan ons artikel over de Vbar-toetsing of test hier je zzp’er om te zien of jouw huidige samenwerking risico’s oplevert.

Heb je vragen over jouw inhuurbeleid en de mogelijke impact van het rechtsvermoeden? Of wil je sparren over hoe je arbeidsrelaties zorgvuldig organiseert? Neem gerust contact met ons op, we denken graag met je mee.

Dit artikel is tot stand gekomen in samenwerking met arbeidsjurist mr. Iris van Rooij.