Juist nu steeds meer mensen een diploma behalen, neemt de onderscheidende waarde ervan af. Toch zien we dat werkgevers hogere diploma-eisen stellen om kandidaten van elkaar te onderscheiden. En daarmee ontstaat het risico dat waardevol talent al wordt uitgesloten voordat het gesprek überhaupt begint.
Wat is diploma-inflatie?
Oorspronkelijk was een diploma bedoeld als bewijs van kennis en vaardigheden. Maar naarmate steeds meer mensen een mbo-, hbo- of wo-diploma behalen, neemt de onderscheidende waarde ervan af. Werkgevers stellen vervolgens hogere opleidingseisen om kandidaten van elkaar te kunnen onderscheiden.
Daardoor ontstaat diploma-inflatie: voor steeds meer vergelijkbare functies wordt een hoger opleidingsniveau gevraagd, terwijl de werkzaamheden en verantwoordelijkheden grotendeels hetzelfde zijn gebleven. Een functie waarvoor tien jaar geleden een mbo-diploma voldoende was, vraagt tegenwoordig bijvoorbeeld om hbo-niveau. Niet omdat de functie inhoudelijk is veranderd, maar omdat diploma's steeds vaker worden ingezet als selectiecriterium.
Het gevolg is een vicieuze cirkel. Werkgevers verhogen hun eisen, kandidaten voelen zich genoodzaakt langer door te studeren en diploma's verliezen opnieuw een deel van hun onderscheidende waarde.
De risico's van strikte diploma-eisen
Een diploma kan waardevolle informatie geven over iemands achtergrond. Maar het zegt niet alles over wat iemand in de praktijk kan. Wanneer je een diploma als harde eis stelt, loop je het risico dat je:
- Minder sollicitaties ontvangt
- Talentvolle kandidaten met praktijkervaring mist
- Zij-instromers uitsluit
- Interne doorgroeimogelijkheden beperkt
- Vacatures langer open laat staan
In de huidige arbeidsmarkt kan dat een kostbare keuze zijn.
Je beste kandidaat heeft misschien niet het juiste diploma
Stel je voor dat twee kandidaten solliciteren op dezelfde functie. De eerste kandidaat heeft precies het gevraagde diploma, maar weinig praktijkervaring. De tweede kandidaat heeft jaren ervaring in vergelijkbaar werk, behaalde goede resultaten en beschikt over de juiste vaardigheden, maar mist het gevraagde diploma. Wie is dan de beste kandidaat?
Steeds meer onderzoek laat zien dat factoren zoals vaardigheden, motivatie, leervermogen en persoonlijkheid vaak betere voorspellers zijn van succes dan een diploma alleen. Bovendien verandert werk sneller dan opleidingen kunnen bijhouden. Een diploma laat zien wat iemand ooit heeft geleerd. Vaardigheden laten zien wat iemand vandaag kan.