Terug
Leestijd 6 minuten

Wat houdt screening bij een sollicitatie in?

Screening bij een sollicitatie betekent dat een werkgever bepaalde gegevens over jou controleert om te beoordelen of je geschikt en betrouwbaar bent voor een functie. Denk aan je werkervaring, diploma's of referenties. Soms hoort daar ook een achtergrondcheck of een Verklaring Omtrent het Gedrag (VOG) bij. Maar wat houdt screening precies in, wanneer gebeurt het en wat mag een werkgever eigenlijk controleren? We leggen het je uit.

Wat is screening bij een sollicitatie?

Een screening is een controle die een werkgever uitvoert tijdens de sollicitatieprocedure. Het doel is om te kijken of jouw achtergrond, ervaring en kwalificaties passen bij de functie waarop je solliciteert.

Niet iedere screening is hetzelfde. Voor de ene baan controleert een werkgever alleen je cv en diploma's. Bij een andere functie kan een uitgebreider onderzoek nodig zijn. Bijvoorbeeld wanneer je gaat werken met vertrouwelijke informatie, geld of kwetsbare mensen.

Screening kan op verschillende momenten plaatsvinden. Soms gebeurt dit al tijdens de eerste selectie. In andere gevallen vindt de controle pas plaats wanneer je bijna wordt aangenomen.

Wat wordt er gecontroleerd bij een screening?

Welke gegevens een werkgever controleert, hangt af van de functie en de bijbehorende verantwoordelijkheden. Dit zijn veelvoorkomende onderdelen van een screening bij een sollicitatie:

  • Cv en werkervaring: de werkgever controleert of de informatie op je cv klopt en aansluit bij de functie.
  • Diploma's en certificaten: voor sommige functies moet je kunnen aantonen dat je over de juiste opleiding of kwalificaties beschikt.
  • Referenties: een werkgever kan contact opnemen met eerdere werkgevers om meer te weten te komen over jouw werkervaring.
  • Identiteitsgegevens: je identiteit kan worden gecontroleerd om vast te stellen wie je bent.
  • Verklaring Omtrent het Gedrag (VOG): bij bepaalde functies moet je aantonen dat je justitiële verleden geen bezwaar vormt voor het werk.
  • Online informatie: in sommige situaties kan een werkgever openbare, werkgerelateerde informatie bekijken. Hiervoor gelden privacyregels.

Niet iedere werkgever voert al deze controles uit. Een screening moet passen bij de functie en mag niet verder gaan dan noodzakelijk.

Hoe verloopt een screening tijdens een sollicitatie?

Een screening kan uit verschillende stappen bestaan. Hoe uitgebreid het proces is, verschilt per werkgever en functie.

1. Eerste controle van je sollicitatie

De werkgever bekijkt je cv en motivatiebrief. Daarbij wordt gekeken of je opleiding, werkervaring en vaardigheden aansluiten bij de vacature.

Soms volgt een kort telefonisch kennismakingsgesprek. Hierin bespreek je bijvoorbeeld je beschikbaarheid, motivatie en verwachtingen.

2. Controle van je achtergrond

Kom je verder in de sollicitatieprocedure? Dan kan de werkgever aanvullende gegevens controleren. Denk aan diploma's, eerdere werkervaring of referenties.

Heb je een periode niet gewerkt? Dan hoeft dat geen probleem te zijn. Het belangrijkste is dat je eerlijk kunt vertellen hoe die periode eruitzag. Lees ook onze tips over hoe je een gat in je cv kunt uitleggen.

3. Eventuele aanvullende onderzoeken

Voor sommige functies zijn extra controles nodig. Denk aan een VOG, een achtergrondonderzoek of een assessment.

Een assessment is geen achtergrondcheck, maar een onderzoek naar bijvoorbeeld je vaardigheden, denkvermogen of persoonlijkheid. Wil je weten wat je kunt verwachten? Lees dan ons artikel Help, ik moet een assessment maken!.

4. Beoordeling van de resultaten

Na afloop beoordeelt de werkgever de resultaten van de screening. Daarbij wordt gekeken of je voldoet aan de eisen die voor de functie gelden.

De werkgever moet je informeren over de uitkomsten van de screening. Als je vragen hebt over een controle, kun je om uitleg vragen.

Wat is pre-employment screening?

Pre-employment screening is een Engelse term voor een screening die plaatsvindt voordat je in dienst treedt. Hierbij controleert een werkgever bepaalde gegevens om mogelijke risico's te beoordelen.

Een pre-employment screening kan uitgebreider zijn dan de eerste controle van je cv. Denk bijvoorbeeld aan het controleren van diploma's, referenties of betrouwbaarheidseisen.

Deze vorm van screening komt onder andere voor bij functies waarin je werkt met:

  • Vertrouwelijke persoonsgegevens.
  • Financiële gegevens of geld.
  • Kinderen of andere kwetsbare mensen.
  • Gevoelige informatie of beveiligde systemen.

Hoe uitgebreid de screening is, hangt af van de functie. Een werkgever mag alleen controles uitvoeren die noodzakelijk zijn en waarvoor een geldige wettelijke basis bestaat.

Wat is een VOG bij een sollicitatie?

Een Verklaring Omtrent het Gedrag (VOG) is een officieel document waaruit blijkt dat jouw justitiële verleden geen bezwaar vormt voor een bepaalde functie.

Voor sommige beroepen is een VOG wettelijk verplicht. Denk bijvoorbeeld aan bepaalde functies in het onderwijs en de kinderopvang. Ook bij andere functies kan een werkgever om een VOG vragen.

De aanvraag verloopt via Justis, de screeningsautoriteit van Nederland. Je werkgever of de organisatie waarvoor je gaat werken, zet de aanvraag in gang.

Heb je een strafblad? Dan betekent dat niet automatisch dat je geen VOG kunt krijgen. Justis kijkt onder andere naar de aard van eventuele strafbare feiten en de risico's die deze vormen voor de specifieke functie.

Mag een werkgever zomaar een achtergrondcheck uitvoeren?

Nee, een werkgever mag niet zomaar alles over jou onderzoeken. Bij een screening gelden regels om jouw privacy te beschermen.

Volgens de privacyregels moet een werkgever vooraf duidelijk maken:

  • Dat er een screening plaatsvindt.
  • Waarom de screening nodig is.
  • Welke persoonsgegevens worden gecontroleerd.
  • Waarom deze gegevens belangrijk zijn voor de functie.

Ook mag een werkgever niet meer gegevens verzamelen dan noodzakelijk. Een controle van je privéleven is dus niet automatisch toegestaan omdat je ergens solliciteert.

Belangrijk om te weten: alleen jouw toestemming maakt een screening niet automatisch toegestaan. Door de afhankelijke positie van sollicitanten gelden hiervoor strenge regels.

Hoe kun je je voorbereiden op een screening?

Krijg je te horen dat er een screening bij je sollicitatie hoort? Geen zorgen. Een screening is niet bedoeld om je op fouten te betrappen, maar om gegevens te controleren die belangrijk zijn voor de functie.

Met deze tips bereid je je goed voor:

  1. Controleer je cv. Zorg dat je werkervaring, opleidingen en datums correct zijn.
  2. Verzamel belangrijke documenten. Denk aan diploma's, certificaten of andere documenten die voor de functie nodig zijn.
  3. Bereid je referenties voor. Bedenk wie iets kan vertellen over jouw werkervaring en bespreek vooraf of diegene als referentie beschikbaar is.
  4. Wees eerlijk over je achtergrond. Heb je een periode niet gewerkt of ben je van richting veranderd? Leg uit hoe dat zit.
  5. Vraag welke controles plaatsvinden. Zo weet je wat je kunt verwachten en waarom bepaalde gegevens nodig zijn.

Je hoeft niet alles van tevoren te regelen. De werkgever laat weten welke documenten of controles nodig zijn tijdens de sollicitatieprocedure.

Hoelang duurt een screening bij een sollicitatie?

De duur van een screening verschilt per werkgever en functie. Een eenvoudige controle van je cv of diploma's kan relatief snel plaatsvinden. Een uitgebreid achtergrondonderzoek kan meer tijd kosten.

Moet je een VOG aanvragen? Dan hangt de wachttijd af van de behandeling door Justis. Volgens Justis ontvang je na het indienen van de aanvraag doorgaans binnen één tot acht weken bericht.

Vraag tijdens je sollicitatie gerust hoe lang de screening naar verwachting duurt. Zo weet je wanneer je duidelijkheid kunt verwachten over de volgende stap.

Wat als je niet door de screening komt?

Kom je niet door een screening? Dan betekent dat niet automatisch dat je ongeschikt bent voor andere banen.

Het kan bijvoorbeeld zijn dat je niet aan een specifieke functie-eis voldoet of dat een bepaalde controle vragen oproept. Sommige eisen zijn alleen belangrijk voor een bepaalde functie of sector.

Vraag daarom welke uitkomst tot de beslissing heeft geleid. Misschien kun je onjuiste gegevens laten corrigeren of aanvullende informatie geven.

Een afwijzing kan vervelend zijn, zeker wanneer je enthousiast bent over de baan. Maar één afwijzing zegt niet alles over jouw mogelijkheden op de arbeidsmarkt.

Vind een baan die bij jou past via Driessen

Een screening kan spannend klinken, maar met een goede voorbereiding weet je beter wat je kunt verwachten. Het belangrijkste is dat je eerlijk bent over je achtergrond en vragen stelt wanneer iets niet duidelijk is.

Bij Driessen helpen we je graag bij het vinden van betekenisvol werk. Of je nu aan het begin van je loopbaan staat of toe bent aan een nieuwe uitdaging: we denken met je mee over jouw mogelijkheden.

Benieuwd welke kansen er voor jou zijn bij de overheid, in het onderwijs of andere betekenisvolle sectoren? Bekijk welke vacatures bij jou passen

Schrijf je in voor de nieuwsbrief

En ontvang maandelijks de beste berichten over werk in je mailbox!

Aanmelden