Kun je assertiviteit trainen?
Personal branding
Leestijd: 3 minuten

Kun je assertiviteit trainen?

Een tijdje terug zat ik met een vriendin op het terras, in de laatste restjes van de zon. Toen de koffie gebracht werd was deze lauw in plaats van warm. Mijn vriendin riep de bediening erbij en vroeg op een vriendelijke toon om een nieuwe, warme cappuccino. De bediening kwam een nieuwe cappuccino brengen voor mijn vriendin, maar had er niet aan gedacht om voor mij hetzelfde te doen. Ik overtuigde mezelf ervan dat warme koffie voor mij niet per se nodig was, maar de waarheid is dat ik het lullig vond om nogmaals ‘de klagende klant’ te zijn. Mijn vriendin suggereerde dat ik mijn assertiviteit-skills eens flink moest bijspijkeren. Het zette me aan het denken: wat is assertiviteit, hoe werkt het en: kun je assertiviteit trainen?

Wat is assertiviteit?

Assertiviteit is een schaal in plaats van een skill. Die schaal ziet er als volgt uit:

  • Sub-assertief gedrag
  • Assertief gedrag
  • Agressief gedrag

Om erachter te komen waar ergens jij je in de schaal bevindt, is het interessant om te onderzoeken hoe jouw assertiviteitsvisie eruitziet. Is het oké om in een restaurant te zeggen dat je het eten niet lekker vindt of om een verjaardag af te zeggen omdat je een lange werkdag had en eigenlijk op de bank wil hangen? En vertaal het eens naar kantoor: is het oké om een collega te vragen zijn muziek iets zachter te zetten of om te zeggen dat je niet tevreden bent over de aangeleverde presentatie?

De gevaren van langdurig sub-assertief gedrag

Sub-assertiviteit is: koude koffie drinken omdat je het lullig vindt om te klagen. Als je sub-assertief bent, dan vind je de ander belangrijker dan jezelf. Gedrag dat hierbij past is dat je sociaal wenselijk gedrag gaat vertonen, omdat je graag aardig gevonden wil worden. Hierdoor is het lastig om je grenzen te bewaken. Je wil de ander immers niet afwijzen. Het interessante aan langdurig sub-assertief zijn, is dat juist deze mensen eens in de zoveel tijd een soort van ‘assertiviteitsexplosie’ hebben die zich uit in agressie. Dit is te herkennen in uitspraken als: “Nu ben ik he-le-maal klaar met deze onzin, je zoekt het zelf maar uit!”

Agressiviteit versus assertiviteit

Agressiviteit is: “Als je nou verdomme nog één keer met een koude koffie aan komt zetten dan betaal ik helemaal niets meer!” Dit is het tegenovergestelde van sub-assertief. Een belangrijk kenmerk van agressiviteit is dat je jezelf vele maler belangrijker vindt dan de ander. Agressiviteit is vaak respectloos. Niet alleen in de woorden die er gebruikt worden, maar ook de manier waarop: het non-verbale. Dit uit zich vaak in een ‘met mij valt niet te sollen’-houding en verdedigen, terwijl er nog niet wordt aangevallen.

Assertiviteit is: “Ik ben bang dat je mij vergeten bent, maar ik zou ook graag een warme cappuccino drinken.” Eén van de kenmerken is dat jij de ander als je gelijke ziet, maar jouw eigen welzijn wel op de eerste plek hebt staan. Dit communiceer je op een respectvolle manier met de ander, bij voorkeur met een gevoelsreflectie zodat de ander snapt waar je last van hebt. Denk aan zinnen als: “Ik voel me gepasseerd/vergeten/niet serieus genomen” et cetera.

De gevolgen van grenzen aangeven

Het is goed om te weten dat respectvol omgaan met de ander iets anders is dan aardig gevonden willen worden. Als je een keer nee zegt betekent dit niet dat je acuut ontvriend gaat worden op Facebook of dat iemand je niet meer aardig vindt. Wanneer je assertiviteit gaat bekijken als iets gezonds in plaats van iets agressiefs, wordt het makkelijker om je grenzen aan te geven. Je wil immers niet de rest van je leven iedere presentatie die je krijgt zelf aan moeten passen, of misschien nog wel erger: de rest van je leven koude cappuccino’s drinken.

Marthe Walter
Redacteur Samen Slim. Begonnen als HRM-consultant en door eigen ervaring specialist op het gebied van persoonlijke ontwikkeling en het benutten van talenten.
Meer over Marthe

Delen op Facebook Tweet

1 reactie

Nicolette

Ik ben het hier helemaal mee eens. Ik heb het zelf ook moeten aanleren, was zelf ook erg sub-assertief. Dit heeft er mede toe geleid dat ik overspannen werd. Met hulp assertief leren worden, maar het blijft een valkuil.

Geef een antwoord

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.