Kanker zet de wereld van je collega op z’n kop – Maar wat kun jij doen?
Op de werkvloer
Leestijd: 6 minuten

Kanker zet de wereld van je collega op z’n kop – Maar wat kun jij doen?

Elk jaar op 4 februari wordt wereldwijd extra stilgestaan bij kanker. Een verschrikkelijke ziekte. Ook in coronatijd is het belangrijk om oog te blijven houden voor de impact van kanker. Omdat ik zelf van dichtbij heb meegemaakt wat deze akelige ziekte betekent, help ik je graag om te ontdekken wat je kunt doen wanneer een collega van dichtbij met kanker te maken krijgt. Ook jij als collega hebt namelijk een belangrijke rol.

Met kanker te maken krijgen betekent niet per definitie dat je het zelf hebt. Het kan ook gaan om iemand die heel dichtbij je staat. In dit stuk besteed ik aandacht aan beide situaties, want kanker zet ook in beide situaties je wereld op z’n kop.

Je collega heeft kanker

Wanneer je te horen krijgt dat je collega kanker heeft dan kan dat natuurlijk verschillende reacties bij je oproepen. Ook vraag je jezelf misschien af hoe je het beste met de situatie en met je collega om kunt gaan. Vragen in je hoofd die je misschien niet zo makkelijk kunt beantwoorden zoals “Wat kan ik zeggen”?

Om te beginnen is het goed om aan te geven dat je niet zo goed weet wat je moet zeggen. Het is namelijk hartstikke logisch dat je dat niet zo goed weet en het is beter om dat uit te spreken dan dat je helemaal niks zegt. Ook een eenvoudig appje met “Ik denk aan je” is altijd goed.

Vragen hoe het gaat voelt nu misschien wat ongemakkelijk. Het gaat natuurlijk niet goed, dat weet je. Maar vragen “Hoe voel je je vandaag?” kan prima. Het is een stukje concreter dan “Hoe gaat het?” en dat maakt het makkelijker voor je collega om te antwoorden. Wil je er echt voor je collega zijn? Vraag dan waar je collega behoefte aan heeft. Wil hij of zij er over praten of juist wat afleiding?

Praten met andere collega’s kan je helpen om samen te ontdekken hoe je het beste om kunt gaan met de situatie. Maar let op dat het voor je zieke collega niet gaat voelen als achter de rug om praten.

Wat niet te doen

Wat je vooral niet moet doen is je collega buitensluiten. Hoe goed je het misschien ook bedoelt om je collega te ontzien. Betrek je collega zoals je dat anders ook zou doen en geef de ruimte om aan te geven wat hij of zij wel of niet kan.

Ga ook niet geforceerd vrolijk doen om de sfeer wat minder bedrukt te maken. Het mag soms ongemakkelijk en zwaar zijn. Dat is zo’n ziekte als kanker en dat wegstoppen of verbloemen helpt niet. Heeft je zieke collega een vrolijke bui? Top! Lekker van genieten samen en vol optimisme met elkaar omgaan. Maar ga je collega niet geforceerd opvrolijken.

Elke dag is anders en dus is het van belang dat je niet op de automatische piloot verwachtingen ten opzichte van je collega hebt.

Is je collega een tijdje afwezig geweest dan kan de terugkomst wat awkward voelen. Ontloop je collega dan niet. Neem zelf het initiatief tot contact en geef aan dat je blij bent hem/ haar weer te zien. Vraag gerust hoe het gaat en ga mee in de behoefte van je collega om er wel of niet veel over te praten.

Goed nieuws moet je vieren

Goed nieuws moet je vieren. Deze woorden staan op m’n netvlies gedrukt omdat dit het motto van mijn zus was. Vier de succesmomentjes. Een goede uitslag na een scan bijvoorbeeld. Het is een big deal. Hoewel het de angst nooit compleet wegneemt, helpt een goede uitslag natuurlijk wel om optimistisch te zijn en om even een gevoel van opluchting te voelen. Die opluchting kan zich op allerlei manieren uiten. Iemand kan er hartstikke emotioneel van zijn. Loop daar niet voor weg, hoe ongemakkelijk jij je er misschien ook bij voelt.

Vind je persoonlijk contact lastig?

Hartstikke logisch. Probeer dan als eerste stap een appje of een kaartje te sturen. Zo kom je vast over jouw drempel heen. Niets zeggen of doen is eigenlijk gewoon geen optie. Je collega heeft jouw steun en begrip nodig. Weet dat je nooit het verdriet of de angst weg kunt nemen. Dat is ook niet het doel van jouw steun. Jouw steun heeft als doel om je collega zich begrepen te laten voelen en om de ruimte te ervaren om te voelen wat hij of zij voelt.

Kanker zet je wereld op z’n kop en is gewoon doodeng. Hoe optimistisch degene met kanker ook probeert te zijn, de angst is er. En dat doet veel met een mens. Jouw steun is daarom van belang.

Een dierbare van je collega heeft kanker

Mijn zus had kanker. En geloof me, ik had het liever zelf gehad. Heel eerlijk, dit is een onderwerp dat me persoonlijk heel erg raakt en dan tikt het toch wat moeilijker. Maar tips voor deze situatie zijn broodnodig.

Eigenlijk verschillen deze tips niet heel veel van wat je kunt doen wanneer je collega kanker heeft. Ook hier is het goed om echt even contact te leggen. Weet je niet hoe? Dan zeg je dat. Gewoon open en eerlijk “Ik weet niet wat ik moet zeggen”. Ik kan je uit ervaring vertellen dat het fijn is als mensen je in elk geval iets zeggen. Een kaartje met “Ik denk aan je” doet ook enorm goed.

Geef je collega in elk geval de ruimte om te voelen wat hij of zij voelt en laat het werk in de tweede plaats komen. Niet te veel druk op de ketel want het hoofd van je collega loopt al hartstikke over. Neem je collega wel mee in de zaken die spelen en geef ruimte aan je collega om op te pakken wat hij of zij op dat moment kan. Sommige mensen hebben juist de behoefte aan afleiding door werk maar let op dat ze niet met de kop in het zand zichzelf voorbij lopen.

Elke dag is anders. Vandaag is je collega misschien hartstikke productief maar dat wil niet automatisch zeggen dat hij of zij dat morgen ook is. Geef die ruimte ook.

Wat niet te doen

Wat je vooral niet moet doen is, ook in deze situatie, je collega buitensluiten. Hoe goed je het misschien ook bedoelt om je collega te ontzien. Betrek je collega zoals je dat anders ook zou doen en geef de ruimte om aan te geven wat hij of zij vandaag wel of niet kan.

Ga ook niet geforceerd vrolijk doen om de sfeer wat minder bedrukt te maken. Het mag soms ongemakkelijk en zwaar zijn. Je collega maakt zich dagelijks zorgen en dat wegwuiven helpt niet. Is je collega in een luchtigere bui? Top! Ga daar in mee en vier de fijne momenten zoals een goede uitslag na een scan.  

Vind je persoonlijk contact lastig?

Veel mensen hebben moeite met persoonlijk contact leggen in dit soort situaties. Hartstikke begrijpelijk. Probeer eens een appje of een kaartje te sturen. Zo kom je vast over jouw drempel heen. Ik zeg het nog maar een keer: Niets zeggen of doen is eigenlijk gewoon geen optie. Je collega heeft jouw steun en begrip nodig. Weet dat je nooit het verdriet of de angst weg kunt nemen. Dat is ook niet het doel van jouw steun. Jouw steun heeft als doel om je collega zich begrepen te laten voelen en om de ruimte te ervaren om te voelen wat hij of zij voelt.

Lees ook: Een collega met psychische klachten? Samen werken aan re-integratie 

Miranda de Ruijter
Auteur en eindredacteur Samen Slim. Daarnaast werkzaam als intercedent HR-services bij Driessen.
Meer over Miranda

Delen op Facebook Tweet

Geef een antwoord

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *