Zonder diploma in het onderwijs werken, kan dat?
Carrière
Leestijd: 4 minuten

Zonder diploma in het onderwijs werken, kan dat?

Herkenbaar? Het werkgeluk is in je huidige baan ver te zoeken en eigenlijk zou je het onderwijs in willen. Maar je hebt niet de juiste papieren. Je hypotheek of huur moet betaald worden dus zit een voltijd opleiding om je om te scholen er gewoon niet in. Balen. Dan maar doorkwakkelen in je huidige baan. Als dit een beetje op jouw gedachtegang lijkt, lees dan verder!

Wanneer je op dit moment in een heel ander vakgebied werkt en een overstap naar het onderwijs overweegt dan kan ik me voorstellen dat je even niet weet waar te beginnen. Maar om de handdoek bij voorbaat al in de ring te gooien is een no go. Echt. Jouw ambitie is absoluut waar te maken. Die baan in het onderwijs is voor jou! Ook zonder dat diploma kun je namelijk in het onderwijs werken. Hoe? Ik vertel je graag welke opties je hebt.

Lees ook: Driessen heeft meerdere onderwijs vacatures in verschillende regio’s

Zonder diploma in het onderwijs werken

In principe mag dit natuurlijk niet. Je moet een bevoegdheid hebben voor jouw sector of schoolvak. Dat is ook niet voor niets: tijdens een lerarenopleiding leer je hoe je het beste jouw vakkennis kunt delen met je leerlingen/studenten. Toch zijn er enkele uitzonderingssituaties waarin je wel zonder bevoegdheid voor de klas kunt staan.

  • Je bent zij-instromer;
  • Je bent voltijd of deeltijd student aan een lerarenopleiding;
  • Je bent gastdocent/ hybride leraar.

Werken en studeren

Wanneer je op het mbo les wil geven en vakspecifieke werkervaring met je meebrengt is dat een goede basis. Van een vakman (of vrouw) kunnen studenten veel leren. Veel mbo scholen staan er dan ook voor open om je als instructeur in te zetten, zonder dat je jouw bevoegdheid op zak hebt. Wel zal je gevraagd worden de bevoegdheid te halen. De deeltijd opleiding tot instructeur is op mbo niveau en te volgen naast een baan als instructeur.

Wanneer je leraar wil worden in het voortgezet onderwijs en daar een vak wil geven dat te maken heeft met jouw vooropleiding, dan kun je een 1 jarige (of langer als je deeltijd kiest) kopopleiding volgen. Na deze opleiding kun je lesgeven aan de eerste 3 klassen van de havo en het vwo, lesgeven op het vmbo maar ook het mbo en praktijkonderwijs.

Heb je een mbo-4 diploma en wil je lesgeven in het voortgezet onderwijs of op een mbo? Dan kun je de hbo-lerarenopleiding voortgezet onderwijs volgen. Deze opleiding duurt 4 jaar en kan ook in deeltijd gevolgd worden. Na de opleiding heb je de tweedegraads bevoegdheid.

Voor het basisonderwijs is de pabo dé opleiding. Wanneer je al een afgeronde hbo opleiding hebt, is de pabo vaak verkort te volgen (in 2 of 3 jaar).

Lees ook: Hoe en wanneer solliciteren in het onderwijs? De tips & tricks

Hybride leraar

Als je jouw huidige baan niet volledig op wil zeggen maar wel graag daarnaast in het onderwijs wil werken, dan kun je als hybride leraar aan de slag. Een hybride leraar is een vakdocent die op basis van relevante ervaring een specifiek vak geeft. Je hebt geen onderwijsbevoegdheid nodig. Je geeft dan namelijk les onder begeleiding van een docent met bevoegdheid. Je bent dan wel gebonden aan maximaal 4 uur per week lesgeven. Wil je meer uren per week lesgeven dan heb je alsnog een bevoegdheid nodig.

Zijinstroom

Wanneer je al een afgeronde mbo of hbo opleiding hebt en een carrièreswitch richting het onderwijs overweegt, dan kun je starten met een zij-instroomtraject. Ook wanneer je een ander vak dan jouw vakgebied wil gaan geven. Maar let op! Indien je in aanmerking wil komen voor een zij-instroomtraject voor het basisonderwijs, dan moet je een hbo opleiding afgerond hebben die gelijk staat aan 240 studiepunten.

Er zijn instroomtrajecten voor het basisonderwijs, voortgezet onderwijs en middelbaar beroepsonderwijs. Instroom van nieuwe leraren in het onderwijs is hard nodig maar kwaliteit moet natuurlijk altijd voorop staan. Want leraar zijn is een vak dat je niet van de ene op de andere dag meester bent. Driessen is daarom een samenwerking aangegaan met Fontys Hogeschool Kind en Educatie en Saxion Hogescholen. Bij het zij-instroomtraject van deze opleiders voldoet een afgestudeerde zij-instromer aan dezelfde criteria als een ‘reguliere’ pabo-student. Zij-instromers gaan vanuit een ander vakgebied direct aan de slag in het onderwijs en halen binnen maximaal twee jaar hun bevoegdheid. Wil je hier meer over weten? Neem dan contact met ons op.

De juiste keuze

De juiste keuze maken begint bij het afvragen welke leeftijdsgroep je les wil geven. Een kleuterklas is vanzelfsprekend heel wat anders dan het mbo. Maar ook tussen mbo en hbo zitten verschillen. Vind je dit een lastige keuze? Vraag dan of je een aantal dagen mee mag lopen. Dat is nog altijd de beste manier om erachter te komen wat bij je past. Pas wanneer je weet met welke doelgroep je wil werken, kun je een traject kiezen dat bij je past. 

Zonder diploma in het onderwijs werken is dus mogelijk. Het is een mooi beroep dus ga ervoor! Je bent nooit te oud om te leren en ook nooit te oud voor de switch richting het onderwijs. Jouw ervaring en kennis zijn van toegevoegde waarde.

Miranda de Ruijter
Auteur en eindredacteur Samen Slim. Daarnaast werkzaam voor werk&geluk. In het verleden als onderwijsassistent gewerkt en later bij HR-services van Driessen aan de slag gegaan. Een redelijke portie werkervaring dus.
Meer over Miranda

Delen op Facebook Tweet

28 reacties

Sabrina Mahboeb

Beste Miranda,

Ik ben jurist en heb een hbo en wo opleiding afgerond. Wat zijn mijn mogelijkheden?

Britt

Hoi Miranda,
Net jouw stuk gelezen. Al langere tijd in mijn hoofd om juf te worden.. Helaas heb ik alleen een mbo opleiding gehandicaptenzorg en werk ik als ambulant begeleider. Ook ik moet hypotheek betalen. Mijn enige optie is dan naast mijn huidige werk een deeltijd opleiding doen?

    Miranda de Ruijter

    Hoi Britt,
    Begrijp ik het goed dat je het basisonderwijs in wil? Dan is inderdaad een deeltijd lerarenopleiding de enige optie. Of je moet als onderwijsassistent aan de slag willen. In sommige gevallen kun je namelijk ook met je huidige diploma aan de slag als onderwijsassistent.
    Een andere optie zou zijn om als hybrideleraar aan de slag te gaan maar dat is dan echt als vakdocent en dus niet zozeer in het basisonderwijs. Wel bestaan er organisaties zoals Mad Science Nederland, die jouw hulp wellicht hard kunnen gebruiken.

Chantal

Hai Miranda,

Een baan in het onderwijs! Wat lijkt me dit gaaf! Klassen assistent leuk! Maar indd de hypotheek moet ook betaald worden. Heb jij tips waar ik me in kan schrijven voor een interne opleiding een soort werken leren? Mijn achtergrond is Ondernemend Managment Mbo niveau 4
Ik ben zo enthousiast maar heb geen idee waar te zoeken….

    Miranda de Ruijter

    Hoi Chantal,

    Wat leuk dat je zo enthousiast bent!
    Het ligt er een beetje aan op wat voor school je wil werken. Ik weet dat sommige mbo’s je een deeltijdopleiding bieden wanneer je daar gaat werken als bijvoorbeeld instructeur. Als je het basisonderwijs in wil dan ken ik zelf geen situaties waarbij het je echt aangeboden wordt. Je kunt eens informeren bij bijvoorbeeld een ROC in jouw buurt. Wellicht hebben zij mogelijkheden voor een deeltijdopleiding onderwijsassistent of zoeken ze zelfs mensen om bij hen aan de slag te gaan. Een open sollicitatie sturen naar een schoolbestuur kan natuurlijk ook. Laat vooral je enthousiasme blijken en geef aan dat je graag een werk- leertraject ingaat. Of neem eens contact op met mijn collega’s via onderwijs@driessen.nl
    Heel veel succes!

Patty

Hoi Miranda
Wat een inspirerend stuk!
Ik loop al een tijdje met de gedachten om mijn loopbaan te switchen!
Nu heb ik een afgeronde mbo-4 opleiding middenkaderfunctionaris. En ook hier moet iedere maand de vaste lasten betaald worden
Is de optie voor het basis onderwijs dan om een deeltijd opleiding pabo te doen of kan ik vanuit mijn mbo opleiding beter een opleiding onderwijsassistent starten en vanuit daaruit wellicht verder door stromen?

Miranda de Ruijter

Hoi Patty,
Fijn dat mijn artikel mensen inspireert. Daar doe ik het voor!
Beide opties die je noemt zijn mogelijk. Het is maar net wat jouw voorkeur heeft. Misschien kun je eens met een ROC of pabo bij jou in de buurt in gesprek gaan. Dat geeft je misschien nieuwe inzichten waarmee je de knoop voor jezelf kunt doorhakken.

Sana

Hallo
Ik wil heel graag als Docent Frans werken. Ik zou werken en leren tegelijk willen . Ik weet het niet waar ik moet beginnen.

    Miranda de Ruijter

    Hoi Sana,
    Je zou eens kunnen informeren bij een school bij jou in de buurt of ze ervoor open zouden staan om je als instructeur in te zetten zodat je daarnaast je bevoegdheid kunt halen. Of kijk eens rond voor een deeltijd kopopleiding. Dat is denk ik een mooie start. Er van uitgaande dat je al goed bent in de Franse taal 😉

laila

Hi,
Ik ben ook enthousiaster geworden door het artikel. Ik wil al jaren in het onderwijs werken (middelbaar onderwijs of het mbo)maar, heb zoals velen alleen een mbo-4 opleiding juridisch afgerond en werk fulltime in het notariaat. Ik zie mezelf niet 4 jaar lang studeren zonder inkomen dus heb ik het maar opgegeven. Enig idee wat mijn opties zijn? Is een fulltime baan te combineren of andere tips?

    Miranda de Ruijter

    Hoi Laila,
    Wanneer je op het mbo les wil geven en vakspecifieke werkervaring met je meebrengt is dat een goede basis. Van een vakman (of vrouw) kunnen studenten veel leren. Veel mbo scholen staan er dan ook voor open om je als instructeur in te zetten, zonder dat je jouw bevoegdheid op zak hebt. Wel zal je gevraagd worden de bevoegdheid te halen. De deeltijd opleiding tot instructeur is op mbo niveau en te volgen naast een baan als instructeur.
    Wanneer je leraar wil worden in het voortgezet onderwijs en daar een vak wil geven dat te maken heeft met jouw vooropleiding, dan kun je een deeltijd kopopleiding volgen. Na deze opleiding kun je lesgeven aan de eerste 3 klassen van de havo en het vwo, lesgeven op het vmbo maar ook het mbo en praktijkonderwijs.
    Met een mbo-4 diploma kun je ook de hbo-lerarenopleiding voortgezet onderwijs volgen. Deze opleiding duurt 4 jaar en kan ook in deeltijd gevolgd worden.
    Hopelijk kun je hiermee vooruit 🙂

berens johan

ik heb is 2 vraagjes ik ben schrijnwerker van beroep en heb ook mijn diploma behaalt in de buso ik werk nu 10 jaar als schrijnwerker kan ik ook praktijkleerkracht worden ?
en nog een vraagje hoe veel zou ik verdienen ? mvg johan berens

    Miranda de Ruijter

    Hoi Johan,
    Als ik jouw situatie zo lees dan zou hybride leraar wat voor je kunnen zijn. Een hybride leraar is een vakdocent die op basis van relevante ervaring een specifiek vak geeft. Je hebt geen onderwijsbevoegdheid nodig. Je geeft dan namelijk les onder begeleiding van een docent met bevoegdheid. Je bent dan wel gebonden aan maximaal 4 uur per week lesgeven. Wil je meer uren per week lesgeven dan heb je alsnog een bevoegdheid nodig. Wat je kunt doen is bij een school in jouw omgeving informeren of zij met hybride leerkrachten (willen) werken. Niet elke school doet dat namelijk. Je salaris zal conform cao zijn, daarvoor kun je dus het beste even de cao checken. https://www.aob.nl/cao-en-salaris/

Lin

Hoi Miranda,
Ik wil graag als onderwijsassistente aan de slag en ik wil tijdens de studie werken als onderwijsassistente. Nou wordt er gezegd dat dat niet mogelijk is, wat is er wel mogelijk? Of ben ik niet goed geinformeerd?

    Miranda de Ruijter

    Hoi Lin,
    Dat ligt ook aan je vooropleiding en waar je als onderwijsassistent wil werken. Bij mbo’s willen ze je nog weleens aannemen als je een passende vooropleiding of werkervaring hebt.

WK

Hoihoi,

Ik heb een vraagje: Ik heb namelijk een bevoegdheid als onderwijsassistent, maar welke opties zijn er voor mij om z.s.m. kleuterjuf te worden?

    Miranda de Ruijter

    Hoi!

    Ik heb jouw vraag doorgezet naar mijn collega’s van onderwijs@driessen.nl Ik vermoed dat zij wel een mooi traject voor je hebben. Je hoort z.s.m. van ze.

Cor Driessen

Hoi Miranda,
Is Mad Science ook een klant van jullie. Wil er graag gaan werken.
Ook hybride docent lijkt me interessant. Ik heb 43 jaar gewerkt als Science Instructor en als docent techniek. Nu met pensioen.
Mvg Cor

    Miranda de Ruijter

    Hoi Cor,

    Ik heb je vraag doorgezet naar mijn collega’s die hier meer zicht op hebben. Zij nemen nog contact met je op.

Jean

Beste Miranda,
Heel informatief en inspirerend artikel.
Ik ben Verpleegkundige MBO en werk in de Revalidatie Centrum. Ik zou graag een switch willen maken in het onderwijs als klassenassistent/onderwijsassistent. Hoe ga ik dit aanpakken zonder een voltijds opleiding te volgen.

    Miranda de Ruijter

    Hoi Jean,

    Bedankt voor het compliment. Daar doe ik het voor. 🙂
    Een opleiding Onderwijsassistent (mbo niveau 4) is vaak ook deeltijd te volgen. Ik zou beginnen met informeren bij een opleider bij jou in de buurt.
    Gezien het lerarentekort kan het ook zijn dat scholen jouw hulp heel graag willen en je al aan de slag kan tijdens het volgen van de opleiding. Maar dat is bij elke school/ elk schoolbestuur anders.

John van Asselt

Hoi Miranda, heb gister een dagje meegelopen bij een basisschool bij groep 6. Helemaal leuk. Heb nu al 23 jaar een baan in heel iets anders. Langzaam knaagt het een beetje om wat in het onderwijs te gaan doen. Op zich zit ik niet op de wip en zou ik bij de keuze om meester te worden op de basisschool redelijk veel inleveren. Maar voldoening is het belangrijkste. De basisschool was helemaal enthousiast. Maar ben nog wat voorzichtig om in 1 keer mezelf in het diepe te gooien. Ik heb gelezen over een soort ‘Hybride’ meester. Kan dit bijvoorbeeld ook op een basisschool? Dus eerst een kleine stap zetten om wat langer te proeven?

    Miranda de Ruijter

    Hoi John,
    Wat goed dat je die stap al gezet hebt! En fijn dat de school al meteen enthousiast is.
    Ik kan me voorstellen dat het een flinke stap is om meteen 100% de overstap te maken. Ik weet dat in het basisonderwijs ook duo-banen zijn. Dat één klas 2 meesters/juffen heeft. In dat opzicht zou een gedeeltelijke overstap dus zeker kunnen. Succes en hopelijk snel veel werkgeluk in het basisonderwijs!

Karin

Hoi Miranda, heb enthousiast jouw artikel gelezen en weet zelf niet zo goed wat mijn kansen zijn en welke weg ik moet bewandelen. Werk nu op een verzekeringskantoor en heb de daarvoor benodigde diploma’s, maar daar heb je niets aan in het onderwijs. Zijn er mogelijkheden voor mij in het basisonderwijs, groep 1 tm 4 of kan ik het beter naast mij neerleggen?

    Miranda de Ruijter

    Hoi Karin,
    Mogelijkheden zijn er altijd! Kijk eens of een deeltijd opleiding wat voor je is om je om te scholen.
    Geef vooral niet zomaar op! En houd het STAP-budget in de gaten. Dat kan net het beetje hulp bieden dat je nodig hebt.

Nils Kroon

Hi beste Miranda,

Ik ben al meer als 25 jaar werkzaam in de Horeca waar ik ook mijn diploma’s in heb behaald mbo niveau 4. Hier moeten ook de vaste lasten gewoon betaald blijven. Zou heel graag naar het voortgezet onderwijs willen om daar les te gaan geven in mijn vakgebied. Of leraar willen worden in het basisonderwijs. Welk stappen plan lijkt jou het meest geschikt om mijn ideeën kracht bij te zetten. Bij voorbaat dank voor je reactie!

Met vriendelijke groet,

Nils Kroon

    Miranda de Ruijter

    Hoi Nils,

    Als ik jouw berichtje zo lees dan denk ik dat het sowieso een deeltijd opleiding wordt. Alleen is de vraag nog welke precies. Ik zou aanraden om eens een dagje mee te lopen op een basisschool en op een school voor voortgezet onderwijs. Aan de hand daarvan kun je misschien makkelijker een keuze maken.
    Oh en houd vooral het STAP-budget in de gaten. Misschien kun je via die weg nog een financieel steuntje in de rug krijgen om daadwerkelijk een opleiding te gaan volgen.
    Het STAP-budget van deze ronde zal intussen wel vergeven zijn maar als ik me niet vergis zijn er 4 rondes per jaar.

    Succes!

Geef een antwoord

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *